Πυελική λεμφαδενεκτομία

Με τον όρο πυελική λεμφαδενεκτομία, εννοούμαι την χειρουργική επέμβαση κατά την οποία γίνεται εξαίρεση των λεμφαδένων, των λεμφαγγειακών δηλαδή φίλτρων του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου της πυέλου (χώρος μεταξύ των έξω και έσω λαγονίων αγγείων και των θυροειδικών βόθρων) (Εικόνα 1,2) στα πλαίσια διερεύνησης της περιοχής για μεταστατική νόσο.

Εικόνα 1 ΠΥΕΛΙΚΗ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΚΤΟΜΙΑ

Έχει γίνει η αποκάλυψη του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου και εξαίρεση των λεμφαδένων της περιοχής. Έχει προηγηθεί η παρασκευή και διαφύλαξη των ουρητήρων (μπλε-χειρουργικές αγκύλες)

Εικόνα 1

Η επέμβαση εκτελείται σχεδόν στο σύνολο των περιπτώσεων του γυναικολογικού καρκίνου, κυρίως όμως στον καρκίνο του ενδομητρίου, του τραχήλου της μήτρας και των ωοθηκών και σε λιγότερο βαθμό στον καρκίνο του αιδοίου. Η πυελική λεμφαδενεκτομία μπορεί να είναι δειγματοληπτική (sampling) ή συστηματική (systematic), με εξαίρεση μέρος ή όλων των λεμφαδενικών ομάδων αντίστοιχα, του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου της πυέλου. Ομοίως κατά την εκτέλεση της παραορτικής λεμφαδενεκτομίας, όπου αυτή θεωρείται απαραίτητη εξαιρούνται οι λεμφαδένες, μεταξύ των αγγείων της κάτω κοίλης φλέβας και της κοιλιακής αορτής, από το ύψος του διχασμού της αορτής μέχρι των νεφρικών φλεβών (σχεδόν όλου δηλαδή του χώρου που εκπτύσσεται στην οπίσθια κοιλία).

Εικόνα 2 ΠΥΕΛΙΚΗ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΚΤΟΜΙΑ

Έξω λαγόνια αγγεία (αρτηρία & φλέβα) και θυροειδικός βόθρος (δεξιά), μετά από αφαίρεση των λεμφαδένων της περιοχής (clips) σε ασθενή με καρκίνο του ενδομητρίου (μπλε αγκύλη - παρασκευασμένος σύστοιχος ουρητήρας).

Εικόνα 2

Η ολική υστερεκτομία μετά των εξαρτημάτων (total abdominal hysterectomy, TAH & bilateral salpingo-oophorectomy, BSO), αποτελούν τη βάση της χειρουργικής θεραπείας και μέρος της σταδιοποίησης του καρκίνου του ενδομητρίου, των ωοθηκών και του τραχήλου της μήτρας σε αρχικά στάδια. Η ριζική υστερεκτομία (ευρύτερου τύπου υστερεκτομία) αποτελεί την επέμβαση εκλογής στον προχωρημένο καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, κυρίως για όγκους μικρότερους των 4 εκ. και που περιορίζονται στο σώμα του τραχήλου. Οι κυτταρομειωτικές ή ογκομειωτικές επεμβάσεις, που πέρα από την αφαίρεση των έσω γεννητικών οργάνων, αποσκοπούν στην μείωση η ακόμη και στην ελαχιστοποίηση του όγκου, όπου αυτός βρίσκεται στην περιτοναϊκή κοιλότητα, αποτελούν τον άξονα θεραπείας στον καρκίνο των ωοθηκών. Η λεμφαδενεκτομία πυελική με ή χωρίς παραορτική και σε συνδυασμό με τις παραπάνω χειρουργικές προσεγγίσεις, συμβάλει κυρίως στη ορθότερη σταδιοποίηση [International Federation of Obstetrics and Gynecology (FIGO) staging], αλλά και στο βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Επιμελής σταδιοποίηση συμβάλει στον ορθότερο σχεδιασμό της συμπληρωματική θεραπείας (ακτινοθεραπείας ή χημειοθεραπείας). Συμπληρωματική (adjuvant) θεραπεία που ακολούθησε τη χειρουργική σταδιοποίηση όπως αυτή ορίσθηκε παραπάνω και η οποία ανέδειξε λεμφαδενικές μεταστάσεις (οπισθοπεριτοναϊκή νόσο), βοήθησε στη συνολική επιβίωση των ασθενών σε ποσοστό μέχρι και 84%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό επιβίωσης χωρίς χειρουργική σταδιοποίηση περιορίστηκε στο 50%.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η πυελική με ή χωρίς παραορτική λεμφαδενεκτομία αποτελεί τον κανόνα για την ακριβή σταδιοποίηση του γυναικολογικού καρκίνου, και συμβάλει σημαντικά στον ορθό σχεδιασμό της μετεγχειρητικής θεραπείας και στην βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών.